Czy Niemcy zwracają się ku złotu?

0

Republika Federalna Niemiec posiada jedną z najsilniejszych gospodarek na świecie i z pewnością pozostaje najsilniejszą w Europie. Obecny kryzys w strefie euro sprawił, że decyzje zapadające w Berlinie wpływają na losy również innych europejskich krajów. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że swoją silną pozycję Niemcy zawdzięczają również polityce swojego banku centralnego.

 

W niedawno opublikowanym artykule przyglądałem się krokom podejmowanym przez chińskie władze, które w moim przekonaniu świadczą o próbie odbudowy przez to państwo jego rezerw złota. Wbrew pozorom nie jest to jedyne państwo, które może przyczynić się do zmiany obecnego paradygmatu i przywrócenia standardu złota. Podobną rolę mogą odegrać w Europie Niemcy.

9 października na stronach kanadyjskiego Instytutu Ludwiga von Misesa ukazał się artykuł autorstwa Patricka Barrona oraz znanego również w Polsce eurodeputowanego Godfreya Blooma zatytułowany „A Golden Deutsche Mark CanSave the World” (pol. „Złota marka niemiecka może uratować świat”). Jak sam tytuł wskazuje autorzy postulują w nim nie tylko opuszczenie przez Niemcy strefy euro, ale też oparcie nowej niemieckiej waluty na złocie.  Rezygnacja z unii walutowej sprawi, że Bundesbank ponownie odzyska niezależność i uchroni Niemcy od inflacji, ale ich przekonaniu powinien on iść o krok dalej i wykorzystując dobrą opinię, jaką się cieszy a światowych rynkach finansowych oprzeć nową Deutsche Mark na złocie.

Poparcie dla złota

Święta w apartamencie od 260 zł/doba (4 os.) - SPRAWDŹ

 

Podobna propozycja jeszcze kilka lat temu wydawałaby się scenariuszem rodem z historii politicalfiction, dzisiaj jednak traktowana jest jako jeden z potencjalnych i wcale nie niemożliwych scenariuszy. Czemu się dziwić, jeśli w mediach nagle głośno dyskutuje się o  raporcie autorstwa dwóch analityków Deutsche Banku, Brebnera i Xiao Fu, w którym argumentują, że oparcie waluty na złocie jest jak najbardziej możliwe, a nawet może być skuteczne w dzisiejszym zglobalizowanym świecie. Twierdzą między innymi:

Postrzegamy złoto jako oficjalnie rozpoznawaną formę pieniądza z jednego głównego powodu: jest on przetrzymywany jako część rezerw przez istotną część większych banków centralnych świata.

Opinia analityków prywatnej instytucji nawet jeśli jak najbardziej złotu przychylna nie może jednak bezpośrednio wpłynąć na zmianę realizowanej polityki. Co innego jednak, gdy sceptyczne głosy pojawiają się również u najwyższych pracowników Bundesbanku:

Fakt, że banki centralne mogą, mówiąc dosadnie, tworzyć pieniądze prosto z powietrza, jest czymś co wielu obserwatorów może uznać za rzecz dziwną i zaskakującą, być może nawet mistyczną lub wyjętą z marzeń sennych, także tych koszmarnych.” — te słowa wypowiedział prezes Bundesbanku,JensWeidmann nawiązując do słynnego „Fausta” W.F. Goethego, w którym wielki niemiecki poeta ukazał Mefistofelesa kuszącego  Cesarza, by ten zgodził się na stworzenie większej ilości złota, a następnie pokrył nim wydatki państwa. Złoto w tym kontekście nie jest rzecz jasna gwarantem bezpieczeństwa finansów, lecz tworzone za pomocą alchemicznych sztuczek podlega ostatecznie inflacji i pogrąża państwo w kryzysie.

Niemieckie rezerwy

Niemcy są według oficjalnych danych udostępnianych przez MFW posiadaczem jednych z największych rezerw złota na świecie wynoszących 3396,3 tony. Wyprzedzają je jedynie lider rankingu, Stany Zjednoczone. Z tego też względu decyzje zapadające w Bundesbanku mogą odbić się również na cenach złota na światowych rynkach. W ostatnim czasie tematyka niemieckich rezerw była głośno dyskutowana między innymi ze względu na kryzys w strefie euro, Bundesbank od dłuższego czasu sprzeciwia się również decyzjom forsowanym przez EBC. Banki centralne rzadko ujawniają publicznie swoje długofalowe strategie działania, jeśli pojawiają się jakiekolwiek publikacje tłumaczące poszczególne decyzje tych instytucji, to często odzwierciedlają one jedynie krótkofalowe zachowania. Z tego też względu warto przyjrzeć się bliżej polityce Bundesbanku i jego stosunkowi do złota.

W swojej książce „Tragedia euro” analizującej kulisy powstania i kryzysu wspólnej europejskiej waluty Philipp Bagus zwraca uwagę na fakt, że niemiecki Bundesbank od czasu swojego powstania w 1957 roku konsekwentnie realizował politykę antyinflacyjną umacniając tym samym zachodnioniemiecką markę. Było to związane z faktem, że w Niemczech wciąż żywe było wspomnienie hiperinflacji, jaka dotknęła Republikę Weimarską po I Wojnie Światowej i jej politycznych konsekwencji w latach późniejszych. Po przegranej II Wojnie Światowej w Niemczech nie posiadały praktycznie żadnych rezerw a wykorzystywana wcześniej Deutsche Mark była zupełnie bez wartości. Wraz z wprowadzeniem Planu Marshalla w Niemczech dążono do odbudowy rezerw, a istotną rolę odgrywało w tym przypadku złoto.

Wykres 1: wzrost rezerw w obcych walutach i w złocie przedstawiony w markach niemieckich, źródło:Ludwig Erhard – Wohlstandfür Alle (Dobrobyt dla Wszystkich), AnacondaVerlag, Köln, 2009, nowe wydanie z 1957, za Deutsche Bundesbank

Erhard pozostawał pod wpływem tzw. szkoły fryburskiej, której przedstawiciele, tacy jak WilhelmRöpke wyraźnie odpowiadali się za standardem złota:

Dopiero papierowa waluta nauczyła nas, co znaczy słowo „inflacja

(…) ludzie od tysięcy lat zgadzali się ze sobą, że złoto przedstawia wartość ostateczną, najwyższą i najbezpieczniejszą. Można sobie protestować, ile się chce przeciwko temu, ale tak jest. I to jest powód, dlaczego złota waluta pozostaje najbardziej właściwym i efektywnym porządkiem walutowym

Jak małostkowe jest krytykowanie waluty złotej i planowanie na papierze jakiegoś innego pełnowartościowego systemu walutowego. Jednak trzymamy się waluty złotej, ponieważ tym się ona odznacza, że zapewnia stabilność, która jest największym dobrem gospodarki, ratującym od ułomności rozmyślnych państwowych manipulacji

Jest naprawdę godne podziwu, w jaki sposób złoto stało się rzadkim naturalnym produktem i ostatecznym miernikiem wartości dla cywilizowanej ludzkości. Chrysofile (przyjaciele złota) jasno mówią, że głupio byłoby nie doceniać tego  szczęścia  mając na myśli, że gdyby złota nie było, to trzeba byłoby je wymyślić (…) złota waluta jest jak język, którego też nie wymyślono.

Cytaty pochodzą z książek WilhelmaRöpke, Gesellschaftskrisis der Gegenwart (Kryzys społeczny teraźniejszości), wyd. 6, Bern/Stuttgart1979 i Lehre von der Wirtschaft (Nauka o gospodarce), wyd. 12, Bern/Stuttgart 1979.

Doświadczenie Niemiec z hiperinflacją a także dziedzictwo szkoły fryburskiej mogą walnie przyczynić się do tego, jak kształtowana będzie polityka monetarna Niemiec. Zdaniem Bagusa, miała ona zawsze bardzo konserwatywny charakter i szła niejako pod prąd koncepcjom promowanym szczególnie przez banki centralne krajów romańskich z Francją na czele. Ostatecznie to właśnie brak dyscypliny budżetowej  i niekontrolowane zadłużanie się państw było jednym z głównych powodów, dla których państwa Europy Południowej pogrążyły się w tak poważnym kryzysie. Ciągła pomoc udzielana im przez pozostałe państwa UE zdają się bynajmniej nie prowadzić do jakiejkolwiek poprawy sytuacji a tymczasem w samych Niemczech narasta sprzeciw przeciwko dotychczasowej polityce kanclerz Merkel.

Próby odzyskania złota

W przypadku ewentualnej rezygnacji z euro oparcie nowej Deutsche Mark o złoto nie będzie jednak zadaniem prostym. Pomimo informacji o posiadanych rezerwach w rzeczywistości większość z nich nie znajduje się bowiem na terytorium RFN. Jeszcze w okresie Zimnej Wojny władze niemieckie podjęły decyzję, że bliskość granicy z państwami Układu Warszawskiego stanowiłoby poważne zagrożenie, że w przypadku ewentualnego konfliktu złoto może z łatwością dostać się w ręce Sowietów, dlatego też zdecydowano się przenieść część (szacuje się, że nawet 60%) rezerw do skarbców leżących w innych państwach, przede wszystkim do Nowego Jorku, Paryża i Londynu.

Problem tkwi w fakcie, że w obliczu ostatnich wydarzeń, związanych między innymi z malejącym zaufaniem do rezerw znajdujących się w skarbcach Rezerwy Federalnej (a także podejmowanymi w USA próbami audytu tej instytucji) również w Niemczech kwestionuje się potrzebę składowania złota w zagranicznych bankach. W samym Bundestagu wiosną 2012 roku powołano nawet grupę parlamentarzystów, której celem jest przeprowadzenie audytu niemieckich rezerw złota za granicą. Na jej czele stanął deputowany CSU Peter Gauweiler, który twierdzi, że Bundesbank może nie mieć dostępu do całości rezerw, gdyż część posiadanego przez Niemcy złota została wydzierżawiona zewnętrznym podmiotom. Przedstawiciele banku centralnego Republiki Federalnej jednoznacznie zaprzeczają, równocześnie jednak odmawiając jakiejkolwiek formy audytu.

Wykres 2: Lokalizacja niemieckich rezerw, źródło: http://www.gold-action.de/initiative.html

Ostatnie ruchy banków centralnych jedynie potwierdzają stawiane tezy, że złoto w żadnym wypadku nie straciło swojego znaczenia jako jednego z głównych czynników wpływających na wartość waluty. Przypadek kryzysu w strefie euro, a już szczególnie niemieckich rezerw zdaje się być na to najlepszym dowodem. Kwestia przeprowadzenia audytu zasobów złota znajdujących się poza granicami RFN wciąż pozostaje otwarta.

Powołano do życia nawet inicjatywę „Holdunser Gold heim!” (Odzyskajmy nasze złoto), której celem jest wywarcie wpływu na opinię publiczną, a za jej pośrednictwem również instytucje państwowe, by te podjęły kroki mające na celu przywiezienie niemieckich rezerw złota z powrotem do kraju. Powodzenie podobnej akcji miałoby ogromne konsekwencje podkopujące jakąkolwiek wiarygodność Fedu.

Operacja przeprowadzona w zeszłym roku przez Wenezuelę nie odbiła się tak dużym echem między innymi ze względu na wizerunek Hugo Chaveza postrzeganego jako politycznego awanturnika. Świat zupełnie inaczej spojrzałby na podobny ruch ze strony Niemiec.

Bartosz Wilk

Pobierz bezpłatny poradnik
Przekaż dalej

O autorze

Misja serwisu rynekzlota24.pl to rzetelne informowanie o inwestycjach alternatywnych i rynku metali szlachetnych. Naszym czytelnikom serwujemy mix najnowszych informacji rynkowych, ciekawostek, poradników i analiz. Prace redakcyjne opieramy o najbardziej aktualne informacje. Z nami łatwiej rozpoczniesz przygodę w świecie złotych inwestycji.

Odpowiedz

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.