Jak potwierdzić autentyczność srebra

1

Niedawno zajęliśmy się sposobami weryfikowania autentyczności złota. Srebro jest od niego znacznie tańsze, więc i pokusa dla fałszerzy jest mniejsza. Nie znaczy to jednak, że nie możemy natknąć się na fałszywki. Szczególnie niebezpiecznie będzie kupowanie „po promocyjnej cenie” na aukcjach internetowych. Najlepiej będzie, jeśli sprawdzimy towar na miejscu jeszcze przed zakupem.

Do części metod weryfikacji wymagana jest jedynie podstawowa wiedza i minimalny zestaw przyrządów (np. waga, suwmiarka, magnes) i będzie to wystarczające w większości przypadków. Część sposobów wymaga natomiast zaangażowania bardziej kosztownych narzędzi, z których przynajmniej jeden powinien znajdować się na wyposażeniu każdego dobrego dilera metali szlachetnych.

Gęstość

Podobnie jak w przypadku złota, srebro również ma charakterystyczną gęstość. Sześcian czystego srebra o boku 1 cm będzie ważyć 10,49 gramów. Kiedy chcemy sprawdzić autentyczność sztabki lub monety, badamy czy jej wymiary i waga odpowiadają tym, które określone są przez producenta. W ten sposób odrzucimy słabe fałszywki wykonane np. z miedzi, które będą znacznie lżejsze (przy prawidłowych wymiarach) lub znacznie większe (przy prawidłowej wadze) od oryginałów. Gęstość można również zbadać przy użyciu wagi i naczynia z wodą, wykorzystując prawo Archimedesa.

Istnieją jednak metale o zbliżonej gęstości, których wykorzystanie w odpowiednio wykonanym stopie mogłoby pozwolić na uzyskanie bryły (sztabki, monety) o takiej samej gęstości, co srebro. Takimi metalami są np. ołów o gęstości 11,34 g/cm3, czy molibden o gęstości 10,2 g/cm3.

Ich wykonanie nie jest jednak takie proste. Nie polega to bowiem tylko na czysto matematycznym dobraniu odpowiednich proporcji metali do stopu. Molibden ma bardzo wysoką temperaturę topnienia (2623°C, dla porównania – srebro: 961°C, złoto: 1064°C), ciężko jest więc wyprodukować taki stop. Na wypadek, gdyby fałszerzom udało się jednak uzyskać pożądaną gęstość, musimy się posłużyć innymi metodami weryfikacji, które wykorzystują charakterystyczne właściwości srebra.

Dźwięk

Wprawienie monety w drganie poprzez jej uderzenie lub zakręcenie nią na płaskim podłożu pozwala wydobyć charakterystyczny dźwięk. Polega to na tym, że kładziemy monetę lub sztabkę na palcu i uderzamy w nią drugą monetą lub innym kawałkiem metalu. Powinniśmy uzyskać przeciągły, rezonujący dźwięk. Podobny efekt uzyskamy, jeśli zakręcimy monetą na stole. Istnieją też mobilne aplikacje, które porównują uzyskany przez nas dźwięk z wzorcem z oryginału. Metody tej nie zastosujemy jednak na sztabkach w certipackach lub w innych opakowaniach.

Test kostki lodu

Srebro jest najlepszym przewodnikiem ciepła wśród metali. Ten fakt można wykorzystać, kładąc kostkę lodu na srebrnej monecie lub sztabce oraz, dla porównania, na innym przedmiocie w pokojowej temperaturze. Kostka lodu położona na srebrze będzie się topić szybciej. Zasadę działania przedstawia nagranie: video.

Przewodność elektryczna

Srebro jest również najlepszym przewodnikiem prądu (konduktywność srebra: 61,39 Mega Simensów na metr, druga jest miedź: 58,6 Mega Simensów na metr, na trzecim miejscu jest złoto: 44 Mega Simensy na metr). Dzięki temu, że jest najlepszym przewodnikiem, nie ma możliwości stworzenia stopu, który miałby taką samą konduktywność. Zawsze będzie ona niższa, nawet jeśli użyta zostanie miedź, która też bardzo dobrze przewodzi prąd. Do dokładnego określania konduktywności służą specjalnie do tego przeznaczone urządzenia. Ich zaletą jest to, że można nimi badać również sztabki w certipackach.

Ultradźwięk

Za pomocą urządzenia wykorzystującego ultradźwięki można zbadać, jak długo zajmuje fali dźwiękowej przebicie się przez testowany obiekt. Dla różnych metali inna będzie prędkość, z jaką przemieszcza się przez nie fala dźwiękowa. Najpierw ustawiamy prędkość, z jaką fala dźwiękowa poruszałaby się przez srebro, a następnie urządzenie wysyła falę dźwiękową i w ten sposób mierzy odległość, jaką pokonała. Jeśli odległość zgadza się z rzeczywistą grubością, mamy do czynienia z czystym srebrem. Badania nie wykonamy jednak na sztabkach w certipackach. Mogą być również problemy z testowaniem mniejszych monet, bo nie mają one zwykle wystarczająco wiele płaskiej przestrzeni. Zasadę działania przedstawia nagranie: video.

Magnetyzm

Srebro jest diamagnetykiem, czyli nie jest przyciągane przez magnes, a wręcz jest lekko przez niego odpychane. Jeśli sztabkę lub monetę ułożymy pod kątem ok. 45 stopni, a następnie spuścimy po niej magnes neodymowy, to w przypadku srebra zjedzie on w dół bardzo powoli. Jeśli zaś zostanie przyciągnięty lub zjedzie szybko, wtedy nie jest to srebro.

Dobrze widać to na przykładzie sztabki srebra o wadze 100 uncji i wykonanej z ołowiowo-cynową „wkładką” jej fałszywki: video. Co prawda ołów też jest diamagnetykiem (choć słabszym niż srebro), ale cyna jest paramagnetykiem (czyli jest przyciągana przez magnes), stąd różnica w zachowaniu obu sztabek. Podobnie jak srebro, diamagnetykiem, oprócz ołowiu, jest również miedź. Będzie się więc ona zachowywać podobnie jak srebro, choć z inną siłą.

Dlatego pomocna w odczytywaniu zachowania się sztabek i monet w polu magnetycznym jest waga magnetyczna, która dokładnie wskaże kierunek i siłę jego oddziaływania na badany przedmiot. Producenci takich wag dołączają do nich tabele z wartościami, jakie powinny być uzyskane przy badaniu poszczególnych monet i sztabek. Tą metodą można również sprawdzać autentyczność sztabek w certipackach. Wagi magnetyczne znajdują się na wyposażeniu każdego oddziału Mennicy Wrocławskiej.

Podsumowanie

W przeglądzie pominąłem te metody, które pozwalają na zbadanie jedynie powierzchni przedmiotu (np. spektrometria czy fluorescencja rentgenowska). Niemiła niespodzianka czeka bowiem z reguły w środku sztabki czy monety. Nie ma się jednak czego obawiać, jeśli będziemy pamiętać o unikalnych właściwościach srebra. Nie ma drugiego takiego metalu, a nawet stopu metali, który byłby w stanie podrobić je wszystkie.

Dla przykładu, miedź jest, podobnie jak srebro, diamagnetykiem, a jednocześnie bardzo dobrym przewodnikiem prądu i ciepła. Nawet jeśli w domowych warunkach testy przewodności i magnetyzmu nie dawałyby nam pewności co do autentyczności srebra (bo wykorzystanie specjalistycznych urządzeń taką pewność by nam dało), to taką pewność uzyskamy, mierząc i ważąc sztabkę lub monetę, ponieważ gęstość miedzi jest wyraźnie mniejsza od gęstości srebra.

Pobierz bezpłatny poradnik
Przekaż dalej

O autorze

Pracownik Oddziału Mennicy Wrocławskiej w Opolu. Współpracuje z Instytutem Misesa, prowadząc Klub Austriackiej Szkoły Ekonomii w Opolu. W przeszłości stypendysta Fundacji PAFERE i autor felietonów ekonomicznych w Radiu Opole.

1 komentarz

  1. Świetnie, test kostki lodu, przewodność elektryczna, magnetyzm, ultradźwięki i inne proste metody zrozumiałe dla przeciętnego zjadacza chleba. A ja sobie sprawdziłem metal na goldverify.pl i się nie muszę martwić. :)

Odpowiedz

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.